İçindekiler
Tayvan'ın Yapay Zeka Kalkanı ve Çip Krizi - TSMC'nin Rolü Çin'in Karşı Hamlesi: Nadir Toprak Elementleri
Çin-Tayvan-ABD Geriliminin Piyasalara Etkisi
Dünya ekonomisi, son yılların en hassas jeopolitik üçgenlerinden biri olan Çin, Tayvan ve ABD arasındaki gerilimi endişeyle izliyor. Bu gerilim, sadece sınır ihlalleri veya askeri tatbikatlarla sınırlı değil; aynı zamanda küresel teknolojinin, borsaların ve geleceğin şekillendiği veri merkezlerinin kaderini belirleyecek bir "ekonomik soğuk savaş" niteliği taşıyor.
Yatırımcılar için bu süreç, klasik siyasi analizlerin ötesine geçerek portföylerin nasıl korunacağına dair stratejik düşünmeyi gerektiriyor. İşte bu devasa gerilimin piyasaların takibinde olan üç ana nokta.
Yapay Zeka ve "Silikon Kalkanı" (TSMC Faktörü)
Yapay zeka devrimi (AI), şu anki piyasa rallisinin en büyük motoru olsa da*, bu motorun yakıtı Tayvan'da üretiliyor. Dünyanın en gelişmiş yarı iletken üreticisi TSMC (Taiwan Semiconductor Manufacturing Company), küresel pazarın en kritik oyuncusudur
Yapay zeka devrimi ve çip sektörü hakkında blog yazımızı okumak için tıklayın
- Nvidia ve AMD Bağımlılığı: Yapay zeka modellerini eğiten yüksek performanslı GPU’ların (Grafik İşlemci Üniteleri) neredeyse tamamı TSMC tarafından üretilmektedir.
- Tedarik Zinciri Riski: Çin’in Tayvan’ı abluka altına alması veya askeri bir müdahalede bulunması, ABD’li teknoloji devlerinin (Apple, Nvidia, Microsoft) üretim hattını anında durdurabilir. Analistler, TSMC'nin devre dışı kalmasının küresel ekonomide trilyon dolarlık bir şoka ve yapay zeka gelişiminde yıllarca sürecek bir duraklamaya neden olabileceğini belirtiyor.
*Olası çip krizi hakkında blog yazımızı okumak için tıklayın
Tayvan, bu stratejik öneminden dolayı "Silikon Kalkanı" ile korunuyor olsa da, bu kalkan her an bir piyasa kırılganlığına dönüşebilir.
Çin'in Karşı Hamlesi: Nadir Toprak Elementleri
ABD'nin çip ihracatına getirdiği kısıtlamalara karşı Çin'in elindeki en büyük koz: Nadir Toprak Elementleri (REE). Çin, dünya genelindeki nadir toprak elementlerinin işlenmesinde %80'in üzerinde bir pazar payına sahip.
*ABD’nin Aşil Topuğu: Nadir Toprak Elementleri Krizi hakkında blog yazımızı okumak için tıklayın
- Teknolojik Üretimin Ham Maddesi: Akıllı füzelerden elektrikli araç bataryalarına, rüzgar türbinlerinden gelişmiş çiplere kadar her alanda kullanılan Galyum ve Germanyum gibi elementler Çin'in kontrolündedir.
- Misilleme Riski: Gerilimin tırmanması durumunda Çin'in bu elementlerin ihracatını tamamen durdurması, Batılı sanayi üretimini kilitleyebilir. Bu durum, emtia piyasalarında bu metallerin fiyatlarını rekor seviyelere çekerken, alternatif tedarik zinciri oluşturamayan şirketlerin hisselerinde sert düşüşlere yol açabilir.
ABD'nin savunma planı: Project Vault hakkında blog yazımızı okumak için tıklayın
Olası Senaryolar: Risk ve Fırsat
Olası bir sıcak çatışma veya sert bir ticari ambargo durumunda piyasalarda şu senaryoların gerçekleşmesi muhtemeldir:
- Teknoloji Hisselerinde Satış Dalgası: Nasdaq başta olmak üzere, tedarik zinciri Asya'ya bağlı olan teknoloji şirketleri ilk ve en sert darbeyi alabileceği düşünülen gruptur.
- Güvenli Limana Kaçış: Yatırımcılar riskli varlıklardan çıkarak ABD Doları, Altın ve İsviçre Frangı gibi güvenli limanlara yönelebilir.
- Savunma Sanayi Yükselişi: Jeopolitik gerilimler, tarihsel olarak Lockheed Martin, RTX (Raytheon) gibi savunma sanayi şirketlerinin hisselerini yukarı yönlü desteklemiştir.
Sonuç
Çin, Tayvan ve ABD arasındaki gerilim, haritalar üzerindeki bir sınır sorunundan çok daha fazlasıdır; 21. yüzyılın teknolojisinin kime ait olacağının kavgasıdır. Yapay zeka devriminin sürdürülebilirliği ve küresel tedarik zincirlerinin güvenliği, Tayvan Boğazı'ndaki sükunete bağlıdır. Yatırımcıların, portföylerini oluştururken sadece şirket bilançolarına değil, bu hassas jeopolitik dengelere de dikkat etmesi, olası krizlerden korunmak adına hayati önem taşımaktadır.
Çekince
Bu raporda yer alan her türlü bilgi, değerlendirme, yorum, istatistiki şekil ve bilgiler hazırlandığı tarih itibari ile mevcut piyasa koşulları ve güvenirliğine inanılan kaynaklardan elde edilerek derlenmiştir ve İnfo Yatırım Menkul Değerler A.Ş. tarafından genel bilgilendirme amacı ile hazırlanmıştır. Sunulan bilgilerin doğruluğu ve bunların yatırım kararlarına uygunluğu tarafımızca garanti edilmemektedir. Bu bilgiler belli bir getirinin sağlanmasına yönelik olarak verilmemekte olup alım satım kararını destekleyebilecek yeterli bilgiler burada bulunmayabilir. Burada yer alan yorum ve tavsiyeler, yorum ve tavsiyede bulunanların kişisel görüşlerine dayanmaktadır. Herhangi bir yatırım aracının alım-satım önerisi ya da getiri vaadi olarak yorumlanmamalıdır. Bu görüşler mali durumunuz ile risk ve getiri tercihlerinize uygun olmayabilir. Sadece burada yer alan bilgilere dayanarak yatırım kararı verilmesi beklentilerinize uygun sonuçlar doğurmayabilir. Bu nedenle bu sayfalarda yer alan bilgilerdeki hatalardan, eksikliklerden ya da bu bilgilere dayanılarak yapılan işlemlerden, yorum ve bilgilerin kullanılmasından doğacak her türlü maddi/manevi zararlardan ve her ne şekilde olursa olsun üçüncü kişilerin uğrayabileceği her türlü doğrudan ve/veya dolaylı zararlardan dolayı İnfo Yatırım Menkul Değerler A.Ş. ile bağlı kuruluşları, çalışanları, yöneticileri ve ortakları sorumlu tutulamaz. Burada yer alan yatırım bilgi, yorum ve tavsiyeleri yatırım danışmanlığı kapsamında değildir.