İçindekiler
ABD’den Çin’in Emtia Hakimiyetine Karşı 12 Milyar Dolarlık Hamle: "Project Vault" Başlıyor
Project Vault Nedir?
Küresel ticaret savaşlarında kartlar yeniden dağıtılıyor. Enerji ve teknoloji sektörünün can damarı olan "kritik mineraller" üzerindeki Çin hakimiyetini kırmak isteyen ABD yönetimi, stratejik bir adım atarak 12 milyar dolarlık dev bir stoklama planını devreye soktu.
ABD Başkanı Donald Trump tarafından duyurulan ve "Project Vault" (Proje Kasası) adı verilen bu girişim, sadece ABD ekonomisini güvence altına almayı değil, aynı zamanda küresel tedarik zincirindeki Çin hegemonyasını dengelemeyi hedefliyor.
Project Vault : "Stratejik Petrol Rezervi"nin Maden Versiyonu
Donald Trump, Beyaz Saray’da General Motors CEO’su Mary Barra ve madencilik sektörünün önde gelen isimleriyle yaptığı toplantıda, bu projeyi 1970’lerdeki petrol krizine karşı oluşturulan Stratejik Petrol Rezervi’ne (SPR) benzetti. Amaç net: Amerikan işletmelerinin ve sanayisinin, olası bir ticari gerilimde hammadde kıtlığı yaşamasını engellemek.
Projenin finansman yapısı ise devlet ve özel sektör iş birliğine dayanıyor:
- 10 Milyar Dolar: ABD İhracat-İthalat Bankası (Ex-Im Bank) kredisi.
- 1,67 Milyar Dolar: Özel sermaye fonlaması.
Toplamda yaklaşık 12 milyar dolarlık bu fon; elektrikli araçlardan jet motorlarına, radar sistemlerinden akıllı telefonlara kadar her alanda ihtiyaç duyulan madenlerin stoklanması için kullanılacak. Kredinin 15 yıllık bir vadeye sahip olması, projenin uzun vadeli bir strateji olduğunu gösteriyor.
Nadir Toprak Elementlerinde Çin'in Pazar Hakimiyeti ve Riskler
Bu hamlenin arkasındaki temel motivasyon, Çin'in nadir toprak elementleri üzerindeki ezici üstünlüğü. Verilere göre Çin:
- Küresel nadir toprak elementi madenciliğinin %70'ini,
- İşleme kapasitesinin ise %90'ını kontrol ediyor.
Geçtiğimiz yıl yaşanan ticaret gerilimlerinde Çin’in; elektrikli araçlar ve savunma sanayii için kritik olan bazı elementlerin ihracatını kısıtlaması, ABD için bardağı taşıran son damla oldu. Trump, "Bir yıl önce yaşadıklarımızı bir daha asla yaşamak istemiyoruz" diyerek, tedarik zinciri güvenliğinin ulusal bir mesele haline geldiğini vurguladı.
Küresel İş Birlikleri ve Piyasalara Etkisi
Proje sadece ABD ile sınırlı kalmayacak. ABD İçişleri Bakanı Doug Burgum, girişime 11 ülkenin daha dahil edileceğini açıkladı. Bu durum, Batı bloğunun kritik mineraller konusunda ortak bir havuz ve fiyatlama mekanizması oluşturabileceğine işaret ediyor.
Özellikle Dışişleri Bakanı Marco Rubio ev sahipliğinde gerçekleşecek ve Başkan Yardımcısı JD Vance’in açılışını yapacağı bakanlar toplantısında; Avrupa, Afrika ve Asya’dan yetkililerin katılımıyla yeni tedarik zinciri anlaşmalarının imzalanması bekleniyor.
Project Vault Sonuçları Ne Olabilir?
Project Vault, emtia piyasalarında dengeleri değiştirebilir. ABD hükümetinin doğrudan alıcı konumuna geçmesi ve stok oluşturması şu sonuçları doğurabilir:
- Talep Artışı: Devlet destekli büyük alımlar, kısa ve orta vadede kritik mineral fiyatlarını destekleyebilir.
- Sektörel Güven: Otomotiv (özellikle EV üreticileri) ve teknoloji şirketleri, hammaddeye erişim garantisi sayesinde üretim planlarını daha güvenli yapabilir.
- Madencilik Şirketleri: ABD ve müttefik ülkelerdeki madencilik şirketleri (örneğin daha önce desteklenen MP Materials gibi), Çin dışı alternatif tedarik zinciri yaratma çabalarından pozitif etkilenebilir.
ABD'nin bu hamlesi, nadir toprak elementlerini sadece bir sanayi girdisi olmaktan çıkarıp, stratejik bir finansal varlığa dönüştürüyor.
Çekince
Bu raporda yer alan her türlü bilgi, değerlendirme, yorum, istatistiki şekil ve bilgiler hazırlandığı tarih itibari ile mevcut piyasa koşulları ve güvenirliğine inanılan kaynaklardan elde edilerek derlenmiştir ve İnfo Yatırım Menkul Değerler A.Ş. tarafından genel bilgilendirme amacı ile hazırlanmıştır. Sunulan bilgilerin doğruluğu ve bunların yatırım kararlarına uygunluğu tarafımızca garanti edilmemektedir. Bu bilgiler belli bir getirinin sağlanmasına yönelik olarak verilmemekte olup alım satım kararını destekleyebilecek yeterli bilgiler burada bulunmayabilir. Burada yer alan yorum ve tavsiyeler, yorum ve tavsiyede bulunanların kişisel görüşlerine dayanmaktadır. Herhangi bir yatırım aracının alım-satım önerisi ya da getiri vaadi olarak yorumlanmamalıdır. Bu görüşler mali durumunuz ile risk ve getiri tercihlerinize uygun olmayabilir. Sadece burada yer alan bilgilere dayanarak yatırım kararı verilmesi beklentilerinize uygun sonuçlar doğurmayabilir. Bu nedenle bu sayfalarda yer alan bilgilerdeki hatalardan, eksikliklerden ya da bu bilgilere dayanılarak yapılan işlemlerden, yorum ve bilgilerin kullanılmasından doğacak her türlü maddi/manevi zararlardan ve her ne şekilde olursa olsun üçüncü kişilerin uğrayabileceği her türlü doğrudan ve/veya dolaylı zararlardan dolayı İnfo Yatırım Menkul Değerler A.Ş. ile bağlı kuruluşları, çalışanları, yöneticileri ve ortakları sorumlu tutulamaz. Burada yer alan yatırım bilgi, yorum ve tavsiyeleri yatırım danışmanlığı kapsamında değildir.