İçindekiler
21. yüzyılın teknolojisine de Nadir Toprak Elementleri (Rare Earth Elements - REE) yön veriyor.
Nadir Toprak Elementleri ve Amerikan Borsasındaki Kritik Oyuncular
Petrol, 20. yüzyılın sanayisine nasıl yön verdiyse, 21. yüzyılın teknolojisine de Nadir Toprak Elementleri (Rare Earth Elements - REE) yön veriyor. Akıllı telefonlardan elektrikli araçlara, rüzgar türbinlerinden savunma sanayiine kadar modern dünyanın işleyişi, periyodik tablodaki bu 17 elemente bağlı. Peki, "Nadir Toprak" nedir ve Amerikan borsasında bu alanda faaliyet gösteren şirketler tam olarak ne yapıyor?
Nadir Toprak Elementleri Nedir?
İsimlerinin aksine, bu elementler (Neodimyum, Seryum, Lantanyum vb.) dünyada aslında "nadir" bulunmazlar; bakır veya kurşun kadar yaygındırlar. Ancak onları "nadir" kılan şey, doğada saf halde bulunmamaları ve diğer minerallerden ayrıştırılmalarının (processing) oldukça zor, maliyetli ve yüksek teknoloji gerektiren bir süreç olmasıdır. Bugün bir F-35 savaş uçağının uçabilmesi, bir Tesla'nın motorunun dönmesi veya iPhone ekranının renklenmesi için bu elementlerin saflaştırılmış hallerine ihtiyaç vardır. Şu an küresel arzın büyük bir kısmını Çin kontrol etse de, Batı dünyasında tedarik zincirini çeşitlendirmek için çalışan önemli şirketler bulunmaktadır.
Amerikan Borsasında İşlem Gören Stratejik mineraller üzerine çalışan öne çıkan şirketler Listesi
1. MP Materials (NYSE: MP)
Faaliyet Alanı: Batı Yarımkürenin En Büyük Üreticisi MP Materials, ABD'nin Kaliforniya eyaletindeki meşhur Mountain Pass madenini işletmektedir. Şirket, Batı dünyasındaki en büyük nadir toprak üretim sahasına sahiptir. Şirketin en büyük özelliği "dikey entegrasyon" stratejisidir. Yani sadece toprağı kazıp hammadde olarak satmakla kalmazlar; bu hammadeyi işleyip ayrıştırarak elektrikli araç motorlarında kullanılan mıknatısların yapımına uygun son ürün haline getirirler. General Motors (GM) ile yaptıkları anlaşma kapsamında, elektrikli araçlar için mıknatıs ve alaşım üretimi konusunda doğrudan tedarikçi konumundadırlar.
2. Energy Fuels (NYSE American: UUUU)
Faaliyet Alanı: Uranyum ve Nadir Toprak Hibriti Energy Fuels, aslında ABD'nin önde gelen uranyum (nükleer yakıt) üreticilerinden biridir. Ancak şirketin Utah'taki White Mesa Mill tesisi, onu bu listenin önemli bir parçası yapar. Bu tesis, ABD'de nadir toprak elementlerini işleme lisansına ve kapasitesine sahip nadir tesislerden biridir. Şirket, "Monazit" adı verilen ve içinde hem uranyum hem de nadir toprak elementleri barındıran kumları işleyerek her iki stratejik materyali de piyasaya sürmektedir. Yani hem temiz enerji (nükleer) hem de teknoloji hammaddesi (REE) tedarikçisidir.
3. NioCorp Developments (NASDAQ: NB)
Faaliyet Alanı: Süper Alaşımlar (Niobium ve Scandium) NioCorp, Nebraska'daki Elk Creek projesini geliştirmektedir. Şirketin odaklandığı ana metaller Niobium, Scandium ve Titanyum'dur. Bu elementler özellikle otomotiv ve havacılık sektöründe çeliği hafifletmek ve güçlendirmek için kullanılır (örneğin daha hafif ama daha sağlam araç şasileri). NioCorp, bu projeyi hayata geçirdiğinde ABD'nin bu stratejik metallerde dışa bağımlılığını azaltmayı ve aynı sahada bulunan nadir toprak elementlerini de ekonomiye kazandırmayı hedeflemektedir.
Sadece Nadir Topraklar Değil: Diğer Kritik Mineraller Yeşil enerji dönüşümü sadece nadir toprak elementleriyle sınırlı değildir. Elektrikli araçların bataryaları ve elektriğin iletimi için Lityum ve Bakır da "Stratejik/Kritik Mineral" sınıfında değerlendirilir.
4. Lithium Americas Corp. (NYSE: LAC)
Mineral: Lityum Faaliyet: Nevada'daki Thacker Pass projesinin sahibidir. Burası, ABD tarihindeki bilinen en büyük lityum kaynağıdır. Lityum, elektrikli araç bataryalarının ana maddesidir ve şirket, ABD'nin yerli batarya üretim zincirinin en önemli halkalarından biri olmaya hazırlanmaktadır.
5. Freeport-McMoRan (NYSE: FCX)
Mineral: Bakır Faaliyet: Dünyanın en büyük halka açık bakır üreticilerinden biridir. Bakır, elektrifikasyonun (elektriklileşmenin) fiziksel altyapısıdır. Rüzgar türbinlerinden elektrikli araç şarj istasyonlarına kadar her yerde yoğun miktarda bakır kablo kullanılır. Freeport-McMoRan, bu devasa talebi karşılamak için küresel ölçekte madencilik faaliyetleri yürütmektedir.
Sonuç
Teknoloji geliştikçe, yer altındaki bu elementlerin jeopolitik ve ekonomik değeri de artmaya devam ediyor. Yukarıdaki şirketler, sadece madencilik yapmakla kalmıyor; aynı zamanda modern teknolojinin sürdürülebilirliği için gerekli olan tedarik zincirini de inşa ediyorlar. ABD borsası, bu stratejik dönüşümün merkezindeki şirketlere ev sahipliği yapmaya devam ediyor.
Çekince
Bu raporda yer alan her türlü bilgi, değerlendirme, yorum, istatistiki şekil ve bilgiler hazırlandığı tarih itibari ile mevcut piyasa koşulları ve güvenirliğine inanılan kaynaklardan elde edilerek derlenmiştir ve İnfo Yatırım Menkul Değerler A.Ş. tarafından genel bilgilendirme amacı ile hazırlanmıştır. Sunulan bilgilerin doğruluğu ve bunların yatırım kararlarına uygunluğu tarafımızca garanti edilmemektedir. Bu bilgiler belli bir getirinin sağlanmasına yönelik olarak verilmemekte olup alım satım kararını destekleyebilecek yeterli bilgiler burada bulunmayabilir. Burada yer alan yorum ve tavsiyeler, yorum ve tavsiyede bulunanların kişisel görüşlerine dayanmaktadır. Herhangi bir yatırım aracının alım-satım önerisi ya da getiri vaadi olarak yorumlanmamalıdır. Bu görüşler mali durumunuz ile risk ve getiri tercihlerinize uygun olmayabilir. Sadece burada yer alan bilgilere dayanarak yatırım kararı verilmesi beklentilerinize uygun sonuçlar doğurmayabilir. Bu nedenle bu sayfalarda yer alan bilgilerdeki hatalardan, eksikliklerden ya da bu bilgilere dayanılarak yapılan işlemlerden, yorum ve bilgilerin kullanılmasından doğacak her türlü maddi/manevi zararlardan ve her ne şekilde olursa olsun üçüncü kişilerin uğrayabileceği her türlü doğrudan ve/veya dolaylı zararlardan dolayı İnfo Yatırım Menkul Değerler A.Ş. ile bağlı kuruluşları, çalışanları, yöneticileri ve ortakları sorumlu tutulamaz. Burada yer alan yatırım bilgi, yorum ve tavsiyeleri yatırım danışmanlığı kapsamında değildir.