İçindekiler
ABD ve İsrail, İrana savaş açtı, İran'ın stratejik bölgeleri vuruldu. Petrol, Altın, Gümüş gibi emtialar yükseliş gösterdi. Detaylar blog yazımızda
İran - ABD - İsrail Gerilimi: piyasalara olası etkileri ve Hürmüz Boğazı riski
İsrail’in İran’a yönelik başlattığı saldırı ve İran’ın karşılıklı füze atışlarıyla yanıt vermesi, bölgede fiili savaş ortamının oluştuğunu gösterirken enerji ve finans piyasalarında eş zamanlı bir fiyatlama dalgası başladı. İsrail Savunma Bakanı Yisrael Katz operasyonu duyururken, ABD Başkanı Donald Trump ABD’nin sürece dahil olduğunu açıkladı. Karşılıklı ateşin başlaması, özellikle enerji arz güvenliği açısından kritik bir kırılma yarattı.
Hürmüz Boğazı Riski ve Enerji Arzı
Hürmüz Boğazı’nın kapanması ya da askeri risk nedeniyle fiilen kullanılamaz hale gelmesi, küresel petrol arzında ciddi daralma anlamına gelir. Bu hat üzerinden ihracat yapan başlıca üreticiler:
• Suudi Arabistan
• Irak
• Kuveyt
• Birleşik Arap Emirlikleri
• Katar
Bu ülkelerin ihracat akışındaki aksama petrol fiyatlarını hızla yukarı taşıyabilir. Tanker sigorta primleri ve navlun ücretleri artarken alternatif güzergâh kullanımı lojistik maliyetleri yükseltir. Bu durum küresel enflasyon üzerinde yukarı yönlü baskı yaratır.
OPEC Kararı ve Petrol Fiyatları
Tam da bu ortamda OPEC cephesinden gelen üretim artışı kararı dikkat çekti. Bloomberg haberine göre OPEC, önümüzdeki aydan itibaren günlük üretimi 206 bin varil artıracak. Operasyon öncesinde konuşulan artış seviyesi 137 bin varildi.
Kararın ardından:
• WTI petrol 73.13 dolar seviyesinden işlem gördü.
• Altın 5.421 dolar seviyesine yükseldi.
Bu tablo, arz artışı kararına rağmen jeopolitik risk priminin fiyatlamada baskın olduğunu gösteriyor. Yani piyasa şu an üretim artışından çok savaş riskini fiyatlıyor.
ABD Borsaları ve Küresel Risk İştahı
New York Stock Exchange ve Nasdaq tarafında yüksek volatilite bekleniyor. Savaş fiyatlaması genellikle şu şekilde ilerler:
• Enerji ve savunma hisseleri pozitif ayrışır
• Havacılık ve turizm baskı görür
• Teknoloji hisseleri artan faiz beklentisi nedeniyle dalgalanır
Petrol fiyatlarının kalıcı yükselişi, ABD’de enflasyon beklentilerini artırarak Federal Reserve’in faiz indirimi sürecini geciktirebilir. Bu da hisse senetlerinde ikinci dalga satış baskısı yaratabilir.
Bölge Borsaları ve Türkiye Etkisi
Açılan bölge borsalarında ilk tepki negatif oldu:
• Mısır %2.20 düşüş
• Ürdün %1.47 düşüş
• Suudi Arabistan %2.52 düşüş
Bu tablo, savaşın bölgesel risk primi yarattığını gösteriyor.
Borsa İstanbul açısından ise risk daha hassas. Türkiye enerji ithalatçısı bir ülke olduğu için petrol ve doğalgaz fiyatlarındaki artış:
• Cari açığı artırabilir
• Enflasyonu yukarı çekebilir
• Döviz kuru üzerinde baskı oluşturabilir
Akaryakıt ve doğalgaz fiyat artışı üretim maliyetlerine yansır; bu da genel fiyat seviyesini yükseltir. CDS primlerindeki artış yabancı yatırımcı çıkışını tetikleyebilir. Bankacılık hisseleri baskı görürken savunma sanayii ve döviz geliri yüksek ihracatçılar görece daha dirençli kalabilir.
Küresel Enflasyon ve Stagflasyon Riski
Enerji fiyatlarındaki yükseliş; taşıma, üretim ve gıda maliyetleri üzerinden küresel enflasyonu yeniden hızlandırabilir. Eğer Hürmüz hattında kesinti yaşanırsa, “yüksek enflasyon + düşük büyüme” kombinasyonu yani stagflasyon riski gündeme gelebilir.
Yatırımcı Notu
Karşılıklı ateşin başlamasıyla İsrail-İran hattında savaş fiilen devrede. OPEC’in üretim artışı kararı kısa vadede arz tarafını desteklese de, piyasa şu an jeopolitik risk primini fiyatlıyor. Petrol ve altın yukarı yönlü, bölge borsaları negatif, küresel piyasalar ise yüksek volatilite modunda.
Önümüzdeki dönemde belirleyici olacak unsurlar:
• Hürmüz Boğazı’nın açık kalıp kalmayacağı
• Çatışmanın yayılım alanı
• Petrol fiyatlarının kalıcılığı
• Fed’in para politikası tepkisi
Bu gelişmeler, enerji piyasalarından Türkiye ekonomisine kadar geniş bir yelpazede yeni bir risk dönemine girildiğini gösteriyor.
Çekince
Çekince: Bu raporda yer alan her türlü bilgi, değerlendirme, yorum, istatistiki şekil ve bilgiler hazırlandığı tarih itibari ile mevcut piyasa koşulları ve güvenirliğine inanılan kaynaklardan elde edilerek derlenmiştir ve İnfo Yatırım Menkul Değerler A.Ş. tarafından genel bilgilendirme amacı ile hazırlanmıştır. Sunulan bilgilerin doğruluğu ve bunların yatırım kararlarına uygunluğu tarafımızca garanti edilmemektedir. Bu bilgiler belli bir getirinin sağlanmasına yönelik olarak verilmemekte olup alım satım kararını destekleyebilecek yeterli bilgiler burada bulunmayabilir. Burada yer alan yorum ve tavsiyeler, yorum ve tavsiyede bulunanların kişisel görüşlerine dayanmaktadır. Herhangi bir yatırım aracının alım-satım önerisi ya da getiri vaadi olarak yorumlanmamalıdır. Bu görüşler mali durumunuz ile risk ve getiri tercihlerinize uygun olmayabilir. Sadece burada yer alan bilgilere dayanarak yatırım kararı verilmesi beklentilerinize uygun sonuçlar doğurmayabilir. Bu nedenle bu sayfalarda yer alan bilgilerdeki hatalardan, eksikliklerden ya da bu bilgilere dayanılarak yapılan işlemlerden, yorum ve bilgilerin kullanılmasından doğacak her türlü maddi/manevi zararlardan ve her ne şekilde olursa olsun üçüncü kişilerin uğrayabileceği her türlü doğrudan ve/veya dolaylı zararlardan dolayı İnfo Yatırım Menkul Değerler A.Ş. ile bağlı kuruluşları, çalışanları, yöneticileri ve ortakları sorumlu tutulamaz. Burada yer alan yatırım bilgi, yorum ve tavsiyeleri yatırım danışmanlığı kapsamında değildir.