İçindekiler
Citrini Research ve Alap Shah tarafından kaleme alınan "2028 Küresel Zeka Krizi" görüşlerinin detayları
Citrini Research: 2028 Küresel Zeka Krizi ve Yapay Zekanın Karanlık Ekonomik Senaryosu
Citrini Research ve Alap Shah tarafından kaleme alınan "2028 Küresel Zeka Krizi" (The 2028 Global Intelligence Crisis), yapay zeka (AI) boğa piyasasının devam etmesi durumunda karşılaşılabilecek distopik bir ekonomik senaryoyu ele alıyor. Gelecekten (Haziran 2028) geçmişe (2026) bakış açısıyla yazılan bu makale, AI verimliliğinin artmasının nasıl kitlesel işsizliğe ve deflasyonist bir spirale yol açabileceğini modelliyor.
Yazılım ve SaaS Sektörünün Çöküşü (2026)
Senaryoya göre kriz, 2025 sonlarında "Ajanik Yapay Zeka" (Agentic AI) araçlarının kodlama yeteneklerinde devrim yaratmasıyla başlıyor. Bir zamanlar milyonlarca dolarlık SaaS (Hizmet Olarak Yazılım) sözleşmelerine bel bağlayan şirketler, kendi yapay zeka ajanlarını kullanarak bu yazılımları haftalar içinde kopyalayabiliyor. Sonuç olarak:
- ServiceNow ve benzeri devler gelirlerinin eridiğini görüyor.
- Rekabet avantajı kalmayan şirketler, maliyetleri düşürmek için kitlesel beyaz yaka işten çıkarmalarına başlıyor.
- Tasarruf edilen her dolar, daha fazla iş gücünü otomatize etmek için yine yapay zekaya yatırılıyor.
Aracılığın Sonu ve "Sürtünmesiz" Ekonomi (2027)
Yapay zeka sadece yazılımı değil, insan tembelliğine ve bilgi eksikliğine dayalı iş modellerini de yok ediyor. Tüketici adına çalışan AI ajanları, sigorta poliçelerinden tatil rezervasyonlarına kadar her alanda 7/24 fiyat optimizasyonu yapıyor.
- Marka sadakati bitiyor: AI, "en sevdiğiniz uygulama" yerine en ucuz ve hızlı seçeneği buluyor (Örn: DoorDash ve Uber Eats marjlarının sıfırlanması).
- Komisyon gelirleri buharlaşıyor: Emlakçılar, finansal danışmanlar ve seyahat acenteleri gibi aracı kurumlar işlevsizleşiyor.
Beyaz Yaka İşsizliği ve Zeka Yer Değiştirme Sarmalı
Makalenin en can alıcı noktası, "Zeka Yer Değiştirme Sarmalı" kavramıdır. Geçmişteki teknolojik devrimlerin aksine, AI yeni işler yaratsa da (Prompt mühendisliği vb.), yok ettiği iş sayısı ve maaş skalası çok daha büyük oluyor.
- Yüksek gelirli beyaz yakalılar işlerini kaybettikçe veya daha düşük ücretli işlere (Gig ekonomisi) geçtikçe, tüketim harcamaları çöküyor.
- ABD ekonomisinin %70'ini oluşturan tüketici harcamaları durma noktasına geliyor.
Finansal Kriz: Özel Krediler ve Mortgage Piyasası
Ekonomideki bu daralma, finansal piyasalarda zincirleme bir reaksiyon başlatıyor:
- Özel Kredi (Private Credit) Balonu: SaaS şirketlerinin "sürekli gelir" varsayımına dayalı kredileri, gelirler kesilince batıyor. Zendesk gibi devlerin temerrüde düşmesi piyasayı sarsıyor.
- Mortgage Krizi: Yüksek kredi notuna sahip (Prime) borçlular, yani beyaz yakalı profesyoneller, gelirlerini kaybedince ev kredilerini ödeyemez hale geliyor. 2008 krizinden farklı olarak, bu kez sorun "kötü krediler" değil, "yapısal gelir kaybı" oluyor.
Sonuç: İnsan Zekası Priminin Sonu
Citrini Research'e göre bu senaryo bir tahmin değil, bir uyarıdır. İnsanlık tarihinde ilk kez, en üretken varlık (Yapay Zeka) daha az istihdam yaratmaktadır. Eğer bu senaryo gerçekleşirse, insan zekasının kıtlığından kaynaklanan "ekonomik prim" sona erecek ve dünya, bolluk içinde bir gelir krizine sürüklenecektir.
Özetle: Citrini Research Makalesine göre; Yapay zeka şirketler için harika, ancak çalışanların harcama gücüne dayalı bir ekonomi için yıkıcı olabilir. Yatırımcıların ve politika yapıcıların, "üretkenlik artışı" maskesi altındaki bu talep krizine karşı hazırlıklı olması gerekmektedir.
Çekince
Bu raporda yer alan her türlü bilgi, değerlendirme, yorum, istatistiki şekil ve bilgiler hazırlandığı tarih itibari ile mevcut piyasa koşulları ve güvenirliğine inanılan kaynaklardan elde edilerek derlenmiş[1]tir ve İnfo Yatırım Menkul Değerler A.Ş. tarafından genel bilgilendirme amacı ile hazırlanmıştır. Sunulan bilgilerin doğruluğu ve bunların yatırım kararlarına uygunluğu tarafımızca garanti edilmemektedir. Bu bilgiler belli bir getirinin sağlanmasına yönelik olarak verilmemekte olup alım satım kararını destekleyebilecek yeterli bilgiler burada bulunmayabilir. Burada yer alan yorum ve tavsiyeler, yorum ve tavsiyede bulunanların kişisel görüşlerine dayanmaktadır. Herhangi bir yatırım aracının alım-satım önerisi ya da getiri vaadi olarak yorumlanmamalıdır. Bu görüşler mali durumunuz ile risk ve getiri tercihlerinize uygun olmayabilir. Sadece burada yer alan bilgilere dayanarak yatırım kararı verilmesi beklentilerinize uygun sonuçlar doğurmayabilir. Bu nedenle bu sayfalarda yer alan bilgilerdeki hatalardan, eksikliklerden ya da bu bilgilere dayanılarak yapılan işlemlerden, yorum ve bilgilerin kullanılmasından doğacak her türlü maddi/manevi zararlardan ve her ne şekilde olursa olsun üçüncü kişilerin uğrayabileceği her türlü doğru[1]dan ve/veya dolaylı zararlardan dolayı İnfo Yatırım Menkul Değerler A.Ş. ile bağlı kuruluşları, çalışanları, yöneticileri ve ortakları sorumlu tutulamaz. Burada yer alan yatırım bilgi, yorum ve tavsiyeleri yatırım danışmanlığı kapsamında değildir.