İçindekiler
Dünyanın gözü 17 Şubat Cenevre’de kurulacak masada. ABD ve İran, nükleer müzakerelerin ikinci turu için bir araya geliyor.
ABD ve İran Cenevre’de Masaya Oturuyor
Dünyanın gözü 17 Şubat tarihinde Cenevre’de kurulacak masada. ABD ve İran, nükleer müzakerelerin ikinci turu için bir araya geliyor. Trump’ın "anlaşma olmazsa saldırı" tehdidi ve İran’ın Hürmüz Boğazı’ndaki tatbikatları gölgesinde geçecek görüşmeler, küresel piyasaların, özellikle de petrol ve altının fiyatlarını hareketlendirebilir. Küresel jeopolitiğin en sıcak başlığı bugün İsviçre'de yeniden yazılıyor. Piyasalar bir süredir "bekle-gör" modundaydı ancak Cenevre’den gelecek haberler, ibrenin barışa mı yoksa yeni bir krize mi döneceğini gösterecek. İran Dışişleri Bakanı Abbas Araghchi ve ABD heyeti arasındaki bu kritik temas, sadece diplomatik bir hamle değil; aynı zamanda enerji piyasaları için de bir dönüm noktası.
Masadaki İsimler ve "Trump Faktörü"
Arka planda diplomatik trafik oldukça yoğun. İran Dışişleri Bakanı Araghchi, pazartesi günü Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (UAEA) Direktörü Rafael Mariano Grossi ile görüştü. Bugün ise ABD Özel Temsilcisi Steve Witkoff ile dolaylı, ancak son derece kritik bir görüşme gerçekleştirecek.
Buradaki "sürpriz" ve piyasaların dikkat kesildiği detay ise Jared Kushner. Donald Trump’ın damadı Kushner’ın ABD heyetine liderlik etmesi bekleniyor. Bu durum, Trump'ın Beyaz Saray'daki niyetinin ne kadar ciddi olduğunun bir göstergesi.
ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio ise temkinli bir iyimserlik içinde. Rubio, her ne kadar "Tahran ile gerçek bir anlaşma yapmak zor, çünkü karşımızda jeopolitik değil teolojik kararlar alan yapılar var" dese de, bir umut ışığı olduğunu belirtiyor. Ancak piyasalar Rubio'nun umudundan çok, Trump'ın tehdidine odaklanmış durumda: "Nükleer kısıtlamayı kabul etmezseniz, saldırı masada."
Hürmüz Boğazı'nda "Akıllı Kontrol" ve Petrol Riski
İran Devrim Muhafızları, görüşmelerden hemen önce stratejik öneme sahip Hürmüz Boğazı çevresinde tatbikat başlattı.
Yarı resmi Tasnim ajansının aktardığına göre bu tatbikatlar, su yolunun "akıllı kontrolünü" ve tehditlere "hızlı, kararlı yanıt" verme kapasitesini ölçüyor. Küresel petrol ticaretinin can damarı olan Hürmüz Boğazı'nda askeri hareketlilik, Brent petrol varil fiyatlarında volatiliteyi (oynaklığı) artırabilecek en büyük katalizör.
"Zenginleştirme Olmazsa Anlaşma Olmaz"
Bloomberg Economics'ten Dina Esfandiary’e göre risk seviyesi oldukça yüksek. Görüşmelerin kilitlendiği nokta çok net: Uranyum Zenginleştirme.
- İran’ın Tezi: Yerli zenginleştirme kapasitesi korunmalı. "Zenginleştirme yoksa anlaşma da yok."
- ABD’nin Tavrı: Net değil, ancak Trump yönetimi nükleer kapasitenin sınırlanmasında ısrarcı.
Esfandiary, görüşmelerin tıkanması halinde Trump’ın bölgedeki devasa donanmayı harekete geçirebileceği ve hatta hava saldırılarını gündeme alabileceği uyarısında bulunuyor. Ancak masada "yaratıcı" bir çözüm de var: İran'ın mevcut nükleer altyapısını yeniden inşa ederken uyguladığı "zenginleştirme askıya alma" sürecini uzatması. Bu, piyasalara nefes aldıracak orta yol olabilir.
Piyasaların Beklentileri
- Petrol Fiyatları (Brent & WTI): Görüşmelerden olumsuz bir sinyal çıkması veya Hürmüz Boğazı geriliminin artması, petrol fiyatlarında yukarı yönlü sert hareketlere neden olabilir. Enerji hisseleri bu süreçte hareketlenebilir.
- Güvenli Liman Altın (Ons): Jeopolitik risklerin artması durumunda yatırımcıların klasik refleksi altına yönelmektir. "Savaş riski" fiyatlaması, Ons Altın tarafında destekleyici olabilir.
- Risk İştahı ve Borsalar: Olası bir uzlaşma veya ateşkesin uzatılması haberi, küresel risk iştahını artırarak borsalara (özellikle gelişmekte olan piyasalara) pozitif yansıyabilir. Ancak "hava saldırısı" ihtimalinin masada kalması, endekslerde baskı yaratabilir.
Çekince
Bu raporda yer alan her türlü bilgi, değerlendirme, yorum, istatistiki şekil ve bilgiler hazırlandığı tarih itibari ile mevcut piyasa koşulları ve güvenirliğine inanılan kaynaklardan elde edilerek derlenmiştir ve İnfo Yatırım Menkul Değerler A.Ş. tarafından genel bilgilendirme amacı ile hazırlanmıştır. Sunulan bilgilerin doğruluğu ve bunların yatırım kararlarına uygunluğu tarafımızca garanti edilmemektedir. Bu bilgiler belli bir getirinin sağlanmasına yönelik olarak verilmemekte olup alım satım kararını destekleyebilecek yeterli bilgiler burada bulunmayabilir. Burada yer alan yorum ve tavsiyeler, yorum ve tavsiyede bulunanların kişisel görüşlerine dayanmaktadır. Herhangi bir yatırım aracının alım-satım önerisi ya da getiri vaadi olarak yorumlanmamalıdır. Bu görüşler mali durumunuz ile risk ve getiri tercihlerinize uygun olmayabilir. Sadece burada yer alan bilgilere dayanarak yatırım kararı verilmesi beklentilerinize uygun sonuçlar doğurmayabilir. Bu nedenle bu sayfalarda yer alan bilgilerdeki hatalardan, eksikliklerden ya da bu bilgilere dayanılarak yapılan işlemlerden, yorum ve bilgilerin kullanılmasından doğacak her türlü maddi/manevi zararlardan ve her ne şekilde olursa olsun üçüncü kişilerin uğrayabileceği her türlü doğrudan ve/veya dolaylı zararlardan dolayı İnfo Yatırım Menkul Değerler A.Ş. ile bağlı kuruluşları, çalışanları, yöneticileri ve ortakları sorumlu tutulamaz. Burada yer alan yatırım bilgi, yorum ve tavsiyeleri yatırım danışmanlığı kapsamında değildir.