İçindekiler
ABD-İran Savaşı ve Küresel Kaos: Uçuş İptalleri, Petrol Krizi ve Son Gelişmeler
ABD-İran Savaşı ve Küresel Kaos: Uçuş İptalleri, Petrol Krizi ve Son Gelişmeler
ABD ve İsrail’in Tahran’a yönelik ortak füze operasyonu ve İran Dini Lideri Ayetullah Ali Hamaney’in ölümüyle sonuçlanan gelişmeler, Ortadoğu’yu bir kez daha ateş çemberine çevirdi. Artan savaş gerilimi, yalnızca askeri hareketliliği değil; küresel havacılık sektörünü ve enerji piyasalarını da derinden sarstı. Delta ve United Airlines başta olmak üzere dev havayolu şirketleri bölgeye olan uçuşlarını durdururken, petrol fiyatları kritik eşikleri aştı.
Havayolu Şirketleri Alarmda: Kimler Uçuşları İptal Etti?
Savaşın patlak vermesiyle birlikte Ortadoğu hava sahası "riskli bölge" ilan edildi. Flightradar24 verilerine göre İran, Kuveyt, Bahreyn ve Irak üzerindeki hava sahaları büyük ölçüde kapatılmış durumda.
ABD Merkezli Havayolları:
- Delta Airlines (DAL): New York (JFK) ile Tel Aviv arasındaki karşılıklı uçuşları 9 Mart'a kadar askıya aldı.
- United Airlines (UAL): Tel Aviv uçuşlarını 6 Mart'a, Dubai uçuşlarını ise 4 Mart'a kadar iptal ettiğini duyurdu.
- American Airlines (AAL): Philadelphia-Doha hattındaki uçuşlarını 4 Mart'a kadar durdurdu.
Uluslararası Operatörler:
- Lufthansa: BAE uçuşlarını 4 Mart'a, Tahran ve Tel Aviv uçuşlarını ise 8 Mart'a kadar askıya aldı.
- Air India & British Airways: Tel Aviv ve Bahreyn dahil olmak üzere bölgedeki birçok destinasyona uçuşları iptal etti.
- Ortadoğu Devleri: Emirates, Qatar Airways ve Etihad gibi şirketler, Dubai Havalimanı’nın İran füzelerinin hedefi olması ve bölgedeki güvenlik riskleri nedeniyle binlerce uçuşu iptal etmek zorunda kaldı. Pazar günü itibarıyla 2.400'den fazla uçuşun iptal edildiği bildirildi.
Savaşın Kıvılcımı ve Siyasi Tepkiler
Mevcut kaos, Trump yönetiminin onayıyla ABD ve İsrail’in Tahran’a düzenlediği ve Hamaney’i hedef alan füze saldırılarıyla başladı. Bu durum Washington’da da çatlaklara yol açtı. Demokrat Senatör Elizabeth Warren, saldırıyı "yasadışı" olarak nitelendirirken, Trump yönetimini Kongre onayı olmaksızın ABD'yi yeni bir "sonsuz savaşa" sürüklemekle suçladı.
Buna karşın Başkan Donald Trump, hedeflere ulaşmak için "ne gerekiyorsa yapılacağını" belirtirken, Dışişleri Bakanı Marco Rubio, askeri harekatın yoğunlaşacağı sinyalini verdi.
Enerji Piyasasında Deprem: Petrol 85 Doları Aştı
Savaş sadece gökyüzünü değil, denizleri ve enerji hatlarını da vurdu. Küresel gösterge Brent petrol, Temmuz 2024'ten bu yana ilk kez varil başına 85 doların üzerine çıktı. Fiyatlardaki bu ani sıçramanın temel nedenleri şunlar:
- Hürmüz Boğazı Tehdidi: Dünyanın ham petrol sevkiyatının %27'sinin, toplam petrolün ise beşte birinin geçtiği Hürmüz Boğazı'nda trafik durma noktasına geldi. İran Devrim Muhafızları, geçiş yapmaya çalışan gemilerin vurulacağını açıkladı.
- Altyapı Saldırıları: BAE'nin önemli petrol depolama merkezi olan Füceyre (Fujairah), düşürülen bir drone parçası nedeniyle alevlere teslim oldu. Ayrıca Katar'ın LNG tesisleri ve Suudi Aramco'nun Ras Tanura rafinerisi hedef alındı.
- Nakliye Maliyetleri: Ortadoğu'dan Çin'e petrol taşımanın maliyeti rekor kırarak günlük 424.000 dolara fırladı.
Çin ve Küresel Piyasaların Tepkisi
Dünyanın en büyük petrol ithalatçısı Çin, taraflara itidal çağrısında bulunarak seyrüsefer güvenliğinin sağlanmasını istedi. JPMorgan analistleri ise Hürmüz Boğazı'ndaki tıkanıklığın devam etmesi halinde, stokların dolmasıyla birlikte üretimin zorunlu olarak kesileceği ve fiyatların daha da artabileceği konusunda uyardı.
Uçuş iptalleri binlerce yolcuyu mağdur ederken, enerji piyasasındaki yangının küresel enflasyonu tetiklemesi an meselesi görünüyor. Trump yönetiminin ise şimdilik Stratejik Petrol Rezervlerini kullanmayı planlamadığı belirtiliyor.
Çekince
Bu raporda yer alan her türlü bilgi, değerlendirme, yorum, istatistiki şekil ve bilgiler hazırlandığı tarih itibari ile mevcut piyasa koşulları ve güvenirliğine inanılan kaynaklardan elde edilerek derlenmiştir ve İnfo Yatırım Menkul Değerler A.Ş. tarafından genel bilgilendirme amacı ile hazırlanmıştır. Sunulan bilgilerin doğruluğu ve bunların yatırım kararlarına uygunluğu tarafımızca garanti edilmemektedir. Bu bilgiler belli bir getirinin sağlanmasına yönelik olarak verilmemekte olup alım satım kararını destekleyebilecek yeterli bilgiler burada bulunmayabilir. Burada yer alan yorum ve tavsiyeler, yorum ve tavsiyede bulunanların kişisel görüşlerine dayanmaktadır. Herhangi bir yatırım aracının alım-satım önerisi ya da getiri vaadi olarak yorumlanmamalıdır. Bu görüşler mali durumunuz ile risk ve getiri tercihlerinize uygun olmayabilir. Sadece burada yer alan bilgilere dayanarak yatırım kararı verilmesi beklentilerinize uygun sonuçlar doğurmayabilir. Bu nedenle bu sayfalarda yer alan bilgilerdeki hatalardan, eksikliklerden ya da bu bilgilere dayanılarak yapılan işlemlerden, yorum ve bilgilerin kullanılmasından doğacak her türlü maddi/manevi zararlardan ve her ne şekilde olursa olsun üçüncü kişilerin uğrayabileceği her türlü doğrudan ve/veya dolaylı zararlardan dolayı İnfo Yatırım Menkul Değerler A.Ş. ile bağlı kuruluşları, çalışanları, yöneticileri ve ortakları sorumlu tutulamaz. Burada yer alan yatırım bilgi, yorum ve tavsiyeleri yatırım danışmanlığı kapsamında değildir.